1

شش باور نادرست رایج در جامعه ترنس ایران در زمینه ترنسجندر، ترنسکشوال و جراحی‌های تغییرجنس

نویسنده: سعید.ش

جامعه ترنس ایران سال‌های بسیاری است که از عدم آگاهی و نبود اطلاعات صحیح در زمینه‌های مختلف رنج می‌برد. این مسئله متاسفانه سال‌هاست که فضایی را برای ایجاد شایعات و باورهای نادرست و غیرعلمی و گاهاً متعصبانه و کلیشه‌ای ایجاد کرده است. در این مقاله سعی بر این داریم تا به شش مورد از رایج‌ترین باورهای نادرست جامعه ترنس ایران در زمینه ترنسجندر، ترنسکشوال و جراحی‌های تغییرجنس بپردازیم. امید است تک‌تک افراد ترنس با افزایش آگاهی و اطلاعات خود و تلاش جهت تصحیح باورهای نادرست رایج، گام مهمی را در جهت پیشرفت جامعه ترنس ایران بردارند و برای بهبود وضعیت و شرایط خود و دیگر هم‌نوعان‌شان مشارکتی فعال داشته باشند.

❌🔳باور نادرست 1: یک فرد ترنسکشوال حتماً عمل می‌کند

ابتدا لازم به ذکر است که واژه «ترنسکشوال» واژه‌ای قدیمی بوده و ریشه آن به جامعه پزشکی و روانپزشکی بازمی‌گردد. بسیاری از افراد عقیده دارند که واژه «ترنسکشوال» پیشینه معنایی مثبتی نداشته، افراد ترنس را با مسائل پزشکی پیوند می‌زند و هویت افراد ترنس را از روی شکل ناحیه تناسلی‌شان به رسمیت می‌شناسد؛ به همین دلیل واژه «ترنسکشوال» را منسوخ و توهین‌آمیز دانسته و از به کار بردن آن خودداری می‌کنند.

واژه «ترنسکشوال» یک چترواژه به حساب نمی‌آید. ترنسکشوال زیرمجموعه ترنسجندر است. چترواژه ترنسجندر به افرادی گفته می‌شود که جنسیتی که در بدو تولد براساس اندام جنسی به آنها نسبت داده شده با جنسیتی که خود به آن باور دارند همخوانی ندارد. ترنس بودن ارتباطی به جسم افراد ندارد، بلکه به باور درونی آنها مرتبط است.

گاهی به افراد ترنسجندری که یک یا چند عمل جراحی انجام می‌دهند، «ترنسکشوال» گفته می‌شود. یعنی در حقیقت افراد ترنسکشوال، افراد ترنسجندری هستند که یک یا چند عمل جراحی انجام می‌دهند. اما همانطور که بالاتر ذکر گردید، بسیاری از افراد ترنسجندری که می‌توانند خود را ترنسکشوال نیز بنامند، از به کار بردن این عنوان برای خود خودداری می‌کنند و خود را با واژه ترنسجندر معرفی می‌کنند.

نکته ظریفی که در باور نادرست فوق نهفته است، این است که به افراد ترنسجندری که عمل می‌کنند ترنسکشوال گفته می‌شود، نه این‌که هر فردی که ترنسکشوال است حتماً عمل می‌کند. و همانطور که ذکر گردید، بهتر است واژه ترنسکشوال را برای هیچ فردی به کار نبرید، مگر این که خود فرد ترجیح دهد خود را با این واژه خطاب کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر درمورد معنا و تفاوت واژه‌های ترنسجندر و ترنسکشوال مقالات مرتبط را در اینجا، اینجا و اینجا مطالعه نمایید.

❌🔳باور نادرست 2: افرادی که نمی‌خواهند عمل کنند ترنسجندر هستند، نه ترنسکشوال

مهم‌ترین نکته‌ای که باید به خاطر داشته باشید این است که هر فردی فقط و فقط خودش می‌تواند عنوان مناسبی را برای خویش برگزیند. این شما نیستید که تعیین می‌کنید چه کسی ترنسجندر است یا ترنسکشوال. تعیین عنوان مناسب برای افراد حتی برعهده رواندرمانگر نیست. وظیفه رواندرمانگر، تشخیص «ملال جنسیتی» است نه تشخیص «ترنس بودن»، و ملال جنسیتی لازمهٔ ترنس بودن نیست. هر فردی برای هویت‌یابی و خودشناسی، دوره‌ای به نام «پرسشگری» را می‌گذراند. افراد مختلف طی این دوره خود را می‌شناسند، با هویت خویش آشنا می‌شوند، مطالعه و پرسش‌وجو می‌کنند، عنوان صحیح و مناسب را برای خویش برمی‌گزینند و به سوی زندگی بهتری گام برمی دارند. بعضی از افرادی که می‌خواهند عمل کنند نیز خود را ترنسجندر می‌دانند، نه ترنسکشوال. دلایل این موضوع بالاتر توضیح داده شد.

نکته مهم این است که ترنس بودن مترادف با عمل کردن نیست. ترنس بودن با عمل کردن تعریف نمی‌شود. ترنس بودن بسیار فراتر از جسم و عمل کردن یا نکردن است. ترنس بودن خودشناسی است، شناخت خود واقعی است، و تلاشی است که افراد ترنس در جهت رشد و شکوفایی خود انجام می‌دهند. ترنس بودن به عمل کردن و روند تطبیق جنسیت خلاصه نمی‌شود. معنای ترنس بودن برای هر فردی متفاوت و منحصربه‌فرد است.

❌🔳باور نادرست 3: افراد ترنسجندر با بدن خود راحت هستند و نیازی به عمل جراحی ندارند

بعضی از افراد ترنسجندر با بدن خود راحت هستند و نیازی به عمل جراحی ندارند. بعضی از افراد ترنسجندر فقط یک یا دو عمل جراحی انجام می‌دهند. بعضی از افراد ترنسجندر عمل ناحیه تناسلی را نیز انجام می‌دهند.

نکته مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که جامعه ترنسجندر، جامعه‌ای یک‌دست و یکنواخت نیست. تجربه و احساس هر فرد ترنسجندر با فرد ترنسجندر دیگر متفاوت است. بنابراین نسبت دادن کلیشه نادرست «افراد ترنسجندر با بدن خود راحت هستند» به کل جامعه متنوع و گسترده ترنسجندر کار درستی نیست. همیشه لازم است تفاوت‌ها را بپذیریم و محترم شماریم.

ضمنا همانطور که ذکر گردید، افراد ترنسکشوال زیرمجموعه افراد ترنسجندر هستند. بنابراین وقتی کلیشه نادرستی را به افراد ترنسجندر به عنوان کل نسبت می‌دهید، معنایش این است که عملاً دارید همین کلیشه نادرست را به افراد ترنسکشوال نیز به عنوان جزئی از کل نسبت می‌دهید.

❌🔳باور نادرست 4: یک ترنسکشوال واقعی حتماً عمل‌های تغییرجنس را تا به انتها انجام می‌دهد

قبل از هر چیز دیگری لازم به ذکر است که باورهای نادرست و مخربی در عبارت «ترنسکشوال واقعی» نهفته است. ترنسکشوال واقعی کیست؟ کسی که از بدو تولد خود را ترنسکشوال می‌دانسته است؟ کسی که از جسمش متنفر بوده و یگانه راه رهایی خود را در جراحی کردن می‌بیند؟ کسی است که دانه‌به‌دانه مراحل تطبیق جنسیت را از تغییر پوشش گرفته تا تغییر نام و عمل‌های مختلف جراحی را انجام می‌دهد؟ کسی است که طبق عرف و فرهنگ جامعه ایران رفتار می‌کند؟

یا اجازه دهید بهتر بگوییم، آیا منظور از «ترنسکشوال واقعی» کسی است که طبق کلیشه‌های ذهنی و باورها و تعصبات نادرست ما و پزشکان، روانپزشکان و مراکز ناآگاه رفتار می‌کند؟ و اگر هر فردی با این کلیشه‌ها و باورهای نادرست تطابق نداشت، خیلی راحت به خود اجازه می‌دهیم او را «ترنس‌نما» خوانده و هویت و حقیقت وجودی او را زیر سوال ببریم. مگر نه؟

تشخیص هویت جنسیتی افراد به هیچ عنوان برعهده دیگران نیست، و هیچگونه ارتباطی به سایر افراد ترنس، روانپزشک، روانشناس، قاضی و … ندارد. چیزی به نام «ترنس واقعی» و «ترنس‌نما» وجود ندارد. هر فردی که خود را ترنس می‌داند، به اندازه دیگران کافی است و واقعی. قضاوت کردن دیگر افراد ترنس به این دلیل که با ما «متفاوت» هستند مصداق بارز آسیب و نفرت‌پراکنی در خود جامعه ترنس است.

انجام عمل‌های جراحی مختلف هیچگونه برتری برای افرادی که خود را ترنسجندر یا ترنسکشوال می‌دانند ایجاد نمی‌کند. افرادی که خود را «ترنسکشوال» می‌دانند، بسته به ترجیح شخصی و شرایط خویش ممکن است یک یا چند اقدام پزشکی نظیر هورمون‌درمانی یا عمل جراحی را در جهت تطبیق جنسیت انجام دهند؛ «ترنسکشوال» بودن بدین معنا نیست که فرد ترنسکشوال الزاما باید تمامی اقدامات پزشکی موجود را برای خویش برگزیند. ملاک فقط آرامش درونی خود فرد است. به عنوان مثال؛ ممکن است یک مرد ترنسکشوال فقط با هورمون‌درمانی و جراحی تخلیه و مردانه‌سازی سینه به آرامش درونی برسد و هیچ نیازی به جراحی تغییر ناحیه تناسلی در خود احساس نکند.

لازم به ذکر است که دسته‌بندی اشخاص ترنسکشوال بر اساس شدت و ضعف ملال جنسیتی، نوع تصمیمات و ترجیحات، گرایش جنسی، ابراز جنسیتی، و رفتار جنسی ایشان مربوط به مقیاس قدیمی هری بنجامین است که امروزه «مورد تأييد نيست» و با علم روز روانشناسى تفاوت‌هاى بسيارى دارد. لذا برای مثال؛ زن ترنسکشوالی که فقط اقدام به هورمون‌درمانی نموده و هیچ نیازی به جراحی ناحیه تناسلی در خود احساس نمی‌کند، با زن ترنسکشوال دیگری که اقدام به هورمون‌درمانی و جراحی ناحیه تناسلی می‌کند از لحاظ «ترنسکشوال» و «زن» بودن هیچ تفاوتی ندارد و هر دو به یک اندازه «ترنسکشوال» و «زن» محسوب می‌شوند.

❌🔳باور نادرست 5: یک ترنسکشوال واقعی هرگز از عمل تغییرجنس پشیمان نمی‌شود

درمورد عبارت نادرست و مخرب «ترنس واقعی» بالاتر به طور کامل توضیح دادیم. حال به پشیمانی از عمل تغییرجنس و باورهای نادرستی که حول آن شکل گرفته می‌پردازیم.

پشیمانی از عمل تغییرجنس ضرورتاً ارتباطی با هویت‌یابی افراد ندارد. بعضی از افراد ترنسی که عمل‌های تغییرجنس را پشت سر می‌گذارند، به دلایل متعددی از جمله عوارض متعدد پیش آمده، نارضایتی از شکل ظاهری نتیجه جراحی، نقص عضو و از دست دادن حس جنسی و ارگاسم، طرد از خانواده یا مواجه شدن با واکنش منفی اطرافیان بدلیل انجام جراحی، مواجه شدن با مشکلات ناخواسته بیشتر پس از عمل جراحی، عدم واقع‌نگری پیش از عمل یا انجام عمل در اثر فشار جامعه یا خواسته‌های اطرافیان، عدم انتخاب پزشک مجرب در این زمینه و اتکا به تعداد محدودی عکس یا گفته‌ها و تعریف‌های دیگران، عدم تحقیق کافی در زمینه عمل جراحی و پزشک جراح و موارد متعدد دیگر از انجام عمل تغییرجنس پشیمان می‌شوند.

این درست نیست که به جای این‌که بیاییم افراد ترنسی را که به هر دلیلی از عمل خود پشیمان شده‌اند مهربانانه و انسان‌دوستانه یاری دهیم و آنها را درک نماییم، به اشتباه بیایم آنها را قضاوت کنیم و هویت و ترنس بودن‌شان را زیر سوال ببریم و درد و رنج بیشتری را بر آنها وارد سازیم.

❌🔳باور نادرست 6: در روند مجوز تغییرجنس باید سخت‌گیری‌های بسیاری صورت گیرد تا فقط ترنس‌های واقعی مجوز بگیرند و عمل کنند؛ افرادی که مجوز می‌گیرند و فقط تغییر پوشش می‌دهند اما عمل نمی‌کنند، ترنس‌نما یا ترنس‌فیک هستند و کار را برای ترنس‌های واقعی سخت‌تر می‌کنند

دلیل این‌که حق و حقوق افراد ترنس در ایران به بهانه‌های مختلف محترم شمرده نمی‌شود، وجود افراد ترنس متفاوتی که به اشتباه «ترنس‌نما» خوانده می‌شوند نیست. هر فرد ترنسی حق دارد که روند تطبیق جنسیت خود را تا هر جایی که لازم می‌بیند پیش ببرد. بعضی از افراد ترنس روند تطبیق جنسیت خود را تا تغییرپوشش پیش می‌برند و نیازی به اقدامات پزشکی نمی‌بینند. بعضی از افراد ترنس هورمون درمانی می‌کنند اما نیازی به انجام جراحی در خود احساس نمی‌کنند. بعضی از افراد ترنسی که مجوز تغییرجنس دریافت می‌کنند، ممکن است تا مدت‌ها شرایط جسمی، مالی و اقتصادی، یا اجتماعی لازم برای انجام مراحل تطبیق جنسیتی که خواستار آن هستند را نداشته باشند.

مراحل مختلف تطبیق جنسیت به یک میزان ارزش و اعتبار دارند. ارزش و اعتبار تغییر پوشش با عمل جراحی با تغییر مدارک شناسایی یکی است. معنایش این است که فرد ترنسی که جراحی می‌کند هیچ‌گونه برتری نسبت به فرد ترنسی که فقط تغییرپوشش می‌دهد ندارد. هر فرد ترنسی طبق خواسته و ترجیح خود، شرایط اجتماعی، جسمی و اقتصادی خود، و مسائل دیگری که فقط و فقط به خودش مربوط است، روند تطبیق جنسیت خود را هر موقع که بخواهد و تا هر جایی که بخواهد پیش می‌برد و این موضوع کوچک‌ترین ارتباطی به دیگران، اعم از سایر افراد ترنس، قاضی، روانپزشک، پزشک و … ندارد. افراد ترنس هیچ‌گونه توضیحی بابت روند تطبیق جنسیت یا عدم تطبیق جنسیت خود به هیچ فردی بدهکار نیستند.

دلیل اصلی معضلات جامعه ترنس ایران، تفرقه بین افراد ترنس، عدم مطالعه و ناآگاهی از مسائل مربوط به خود، عدم پذیرش تفاوت‌ها، عدم درک و حمایت از یکدیگر، قضاوت و طرد کردن هم‌نوعان خود و تعریف کلیشه‌های جدید برای ترنس بودن است. واژه «ترنس‌نما» مصداق بارز قضاوت هم‌نوع و نفرت‌پراکنی در خود جامعه ترنس است، و همین مسائل است که باعث می‌شود قاضی، پزشک و … نیز به خود اجازه بدهند افراد ترنس را قضاوت نموده و حق و حقوق آنها را به بهانه‌های مختلف پایمال کنند.

شاید با خود فکر می‌کنید که اگر هم‌نوعان خود را که به اشتباه «ترنس‌نما» می‌خوانیدشان از جامعه ترنس طرد کنید، آنگاه شرایط جامعه ترنس روزبه‌روز بهتر می‌شود و مردم و جامعه پذیرای قشر ترنس گردیده و هویت‌های افراد ترنس در جامعه محترم شمرده خواهد شد. اما واقعیت تلخ این است که وقتی افراد غیرترنس مثل قاضی، پزشک، خانواده‌ها و … می‌بینند که خود افراد ترنس همدیگر را به بهانه‌های مختلف قضاوت می‌کنند و فقط آنهایی را می‌پذیرند که با کلیشه‌های ذهنی و تعصبات و باورهای نادرست خودشان مطابقت دارد، آنگاه افراد غیرترنس هم خیلی راحت به خود اجازه می‌دهند که طبق دیدگاه و سلیقه شخصی خویش کل جامعه ترنس را زیر سوال ببرند و قضاوت کنند. و این همان روند مخربی است که سال‌هاست ادامه یافته است. اگر برای برچیدن این سیکل معیوب تلاشی صورت نگیرد، نه تنها وضعیت افراد ترنس در جامعه بهتر نمی‌شود، بلکه روزبه‌روز به بهانه‌های مختلف سخت‌تر و تلخ‌تر خواهد شد.

همانطور که بالاتر نیز توضیح داده شد، جامعه ترنس (ترنسجندر/ترنسکشوال) جامعه‌ای یکنواخت و یکدست نیست. بعضی از افراد ترنس ممکن است مدتی خود را همجنسگرا می‌پنداشته‌اند و بعداً با خودشناسی بیشتر عنوان ترنس را برای خود مناسب دیده‌اند. بعضی از افراد ترنس کارگر جنسی هستند. بعضی از افراد ترنس ممکن است بعد از مدتی و با خودشناسی بیشتر به این نتیجه برسند که عنوان ترنس برایشان مناسب نیست و عنوان دیگری را برای خود برگزینند. بعضی از افراد ترنس از عمل تغییرجنس پشیمان می‌شوند. بعضی از افراد ترنس نیازی به انجام عمل ناحیه تناسلی در خود احساس نمی‌کنند. بعضی از افراد ترنس بعد از اخذ مجوز تغییرجنس فقط هورمون درمانی می‌کنند و نیازی به انجام هیچ عمل جراحی ندارند. و …

مهمترین نکته این است هر فردی فقط و فقط خودش تعیین می‌کند که خود را چه بنامد؛ ترنسکشوال، ترنسجندر، غیرباینری یا هر عنوان دیگری. و این موضوع «به هیچ عنوان» به دیگران مربوط نیست، نه به دیگر افراد ترنس، نه به قاضی و نه به پزشک. ما به نگهبان و دروازه‌بان برای جامعه ترنس نیاز نداریم که هر کسی که می‌خواهد وارد این جامعه شود را کنترل کند تا ببیند آیا از دید او «صلاحیت» لازم را دارد یا نه.

آغوش جامعه ترنس به روی هر فردی که خود را ترنس می‌داند باز است، تا همه افراد ترنس با همه تفاوت‌هایشان بتوانند به دور از ترس از طرد و قضاوت شدن، به رشد و شکوفایی، و از همه مهم‌تر به «خودشناسی» برسند.

امید است جامعه ترنس ایران در ابتدا و پیش از هر اقدام دیگری، فرهنگ‌سازی را از درون خود جامعه ترنس آغاز نماید؛ هر فرد ترنسی خود را مسئول بداند، با مطالعه منابع معتبر و علمی در جهت افزایش سطح اطلاعات صحیح خود بکوشد، و با شایعات بی‌اساس و تعصبات غیرعلمی مقابله کند؛ هم‌نوعان خود را با همه تفاوت‌هایشان مانند خود بداند، بپذیرد و محترم شمارد؛ و مسیر رشد و شکوفایی را برای خود و دیگر هم‌نوعان خویش هموار سازد. تغییر در سطح جامعه، از تک‌تک افراد ترنس آغاز می‌گردد و هر فرد ترنسی باید از خود شروع کند.

نویسنده: سعید.ش
🌐منبع: هلپ ترنس سنتر – شبکه اطلاع رسانی ترنسجندر و تغییرجنس
https://helptranscenter.org

Copyright © 2019 سعید.ش https://helptranscenter.org هلپ ترنس سنتر – شبکه اطلاع رسانی ترنسجندر و تغییرجنس All Rights Reserved