1

همه‌‌چیز درباره پیوند آلت تناسلی مردانه

مترجم: سعید.ش

پیوند آلت تناسلی مردانه روندی نادر و پیچیده بوده که تا به حال موفقیت‌های محدودی داشته است. پیوند آلت تناسلی مردانه در حال حاضر روندی آزمایشی و تجربی در نظر گرفته می‌شود، با این حال تحقیقات در این زمینه رو به پیشرفت گذاشته است.

در سال 2006، یک مورد پیوند آلت تناسلی مردانه در کشور چین انجام شد، اما بدن فرد گیرنده اندام پیوندی را پس زد و عمل ناموفق اعلام شد. اولین پیوند موفقیت‌آمیز آلت تناسلی مردانه در سال 2014 در افریقای جنوبی انجام گرفت. این عمل روی مرد 21 ساله‌ای انجام شد که به دلیل ختنه ناموفقی که داشت، آلت تناسلی مردانه خود را از دست داده بود. پس از این‌که پیوند آلت تناسلی مردانه در سال 2014 موفقیت‌آمیز اعلام شد، پیوندهای دیگری نیز صورت گرفت، بطوریکه یک پیوند در سال 2016 در ایالات متحده و پیوند دیگر در سال 2017 در افریقای جنوبی انجام شد.

در سال 2018، کهنه‌سربازی که در جریان مأموریت خود در کشور افغانستان آلت تناسلی مردانه خود را از دست داده بود، در مرکز پزشکی جانز هاپکینز در ایالات متحده تحت عمل جراحی 14ساعته پیوند آلت تناسلی مردانه و کیسه بیضه قرار گرفت. گفته می‌شود که آلت تناسلی مردانه وی بعد از عمل عملکردی نزدیک به طبیعی داشته است (هم از لحاظ تولیدمثلی و هم از لحاظ ارولوژیکی). فرد گیرنده پیوند – که به انتخاب خودش هویتش ناشناس مانده است – موقعی که به عنوان نیروی نظامی امریکا در افغانستان مشغول به خدمت بوده، در جریان انفجار بمب کنار جاده‌ای هر دو پای خود را نیز از دست داده است.

ریچارد ریدت (به انگلیسی: Richard Redett)، یکی از جراح‌هایی که در روند پیوند آلت تناسلی مردانه نقش داشته توضیح داده است که: «پیوندی که انجام دادیم با پیوندهای سابق تفاوت داشت، از آن جهت که بافت بسیار بزرگتری را پیوند زدیم. بمب کنار جاده‌ای به ناحیه لگنی فرد آسیب رساده بود. ما توانستیم پیوندی را طراحی کنیم که کل بافت‌های لازم را دربر داشته و جایگزین کل نقص به وجود آمده گردید.»

🔳دلایل پیوند آلت تناسلی مردانه

پیوند موفقیت‌آمیزی که در سال 2018 در جانز هاپکینز صورت گرفت، بخشی از برنامه ویژه این بیمارستان برای سربازهای مجروح محسوب می‌شود. جانز هاپکینز افرادی را واجد شرایط پیوند آلت تناسلی مردانه می‌داند که «75% از ناحیه تناسلی خود را در جریان جنگ از دست داده و گزینه‌های محدودی برای بازسازی نواقص پیش آمده پیش روی خود دارند.»

پیوند آلت تناسلی مردانه علاوه بر افرادی که در اثر صدمات آسیب‌زننده ارگان‌های تولیدمثلی مردانه خود را از دست داده‌اند، برای افراد دیگر، مثلاً مردی که تحت درمان سرطان آلت تناسلی مردانه قرار داشت (و در نهایت آلت تناسلی مردانه خود را از دست داد) نیز انجام شده است.

💠چه کسانی کاندیدای مناسبی برای پیوند آلت تناسلی مردانه محسوب نمی‌شوند؟

افرادی که بعد از انجام ارزیابی‌های جامع و گسترده طی پروسه غربالگری مشخص می‌شود که چه از لحاظ احساسی و چه از لحاظ جسمانی در وضعیت پایداری قرار ندارند، واجد شرایط دریافت پیوند آلت تناسلی مردانه محسوب نمی‌شوند.

برنامه مرکز پزشکی جانز هاپکینز بیان داشته که روند پیوند آلت تناسلی مردانه فعلاً برای افراد ترنسجندری که مایل به انجام جراحی تطبیق جنسیت هستند انجام نمی‌شود. پیوند اجزاء آلت تناسلی مردانه و دستگاه ادراری در آینده برای بسیاری از افراد دیگری که متقاضی دریافت این نوع پیوند هستند، از جمله گروه‌هایی که در ادامه ذکر گردیده‌اند، احتمالاً امکان‌پذیر می‌شود:

▪️افرادی که به صورت مادرزادی با آلت تناسلی مردانه کوچک یا غیرطبیعی متولد شده‌اند

▪️افرادی که از زن‌به‌مرد تطبیق جنسیت می‌دهند

💠چه کسانی کاندیدای مناسبی برای پیوند آلت تناسلی مردانه محسوب می‌شوند؟

روند ترمیمی پیوند آلت تناسلی مردانه ویژه افراد بزرگسالی است که در اثر آسیب شدید، اجزاء یا عملکرد آلت تناسلی مردانه خود را از دست داده‌اند. در جانز هاپکینز، افرادی که بیشتر عملکرد آلت تناسلی مردانه خود را از دست داده و کاندیدای جراحی‌های ترمیمی مرسوم محسوب نمی‌شوند، مجاز هستند که تحت عمل پیوند آلت تناسلی مردانه قرار گیرند.

🔻فرد گیرنده پیوند آلت تناسلی مردانه الزاماً باید از لحاظ روانی در شرایط پایداری به سر ببرد، و در دسته‌هایی که در ادامه ذکر گردیده است نیز وضعیت پایداری داشته باشد:

▪️عملکرد شناختی عمومی
▪️مکانیسم‌های سازگاری قابل قبول
▪️توانایی کنار آمدن با پیامدهای آسیب به آلت تناسلی مردانه و دریافت گرافت آلت تناسلی مردانه
▪️اگر فرد گیرنده ازدواج کرده یا رابطه‌ای با فردی دارد، لازم است پارتنر او نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.

💠تست روانشناسی

برای حصول اطمینان از این که کاندیدای دریافت پیوند آلت تناسلی مردانه آمادگی روانی لازم برای فهم و درک تمامی جوانب این پروسه (از جمله ریسک‌ها، تاثیرات روانشناختی و …) را داشته باشد، انواع تست‌های روانشناسی از او به عمل می‌آید. از جمله این تست‌ها می‌توان به مواردی که در ادامه ذکر گردیده است اشاره نمود:

▪️آزمون کوتاه وضعیت ذهنی
▪️تست خواندن بزرگسالان هاپکینز (جهت حصول اطمینان از این‌که کاندیدای دریافت پیوند توانایی درک رضایت‌نامه‌ها و سایر متون نوشتاری که در اختیارش قرار می‌گیرد را داشته باشد)
▪️آزمون یادگیری کلامی هاپکینز

علاوه بر موارد فوق، پرسشنامه‌هایی در زمینه عزت نفس، کیفیت روانی-جنسی زندگی (و بیشتر) در اختیار مددکار اجتماعی قرار داده می‌شود، و ایشان در ارزیابی کلی روانشناختی که از فرد گیرنده پیوند به عمل می‌آید با ما همکاری می‌کنند. این آزمون‌ها انجام می‌پذیرد تا اطمینان حاصل کنیم که فرد گیرنده پیوند آلت تناسلی مردانه بعد از انجام روند جراحی از حمایت پایداری برخوردار باشد.

💠چه کسانی واجد شرایط دریافت پیوند آلت تناسلی مردانه محسوب می‌شوند؟

بعد از ملاقاتی موفقیت‌آمیزی با تیم پیوند، لازم است بدانید که لیست ضوابط پیوند آلت تناسلی مردانه در مرکز پزشکی جانز هاپکینز عبارت‌اند از:

▪️مردان با هر رنگ پوست، نژاد، و قومیت
▪️سن 18 تا 69 سال
▪️شهروند ایالات متحده
▪️آسیب به آلت تناسلی مردانه که حداقل شش ماه قبل رخ داده باشد
▪️آسیبی که منجر به از بین رفتن حداقل 75% از آلت تناسلی مردانه شده باشد
▪️عدم پیشینه ابتلا به ویروش اچ‌آی‌وی یا هپاتیت
▪️عدم پیشینه ابتلا به سرطان (به مدت حداقل پنج سال گذشته)
▪️توانایی دریافت داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن

🔳انواع روندهای پیوند آلت تناسلی مردانه

طی روند موفقیت‌آمیز پیوند آلت تناسلی مردانه که قبلاً انجام گرفته بود، فقط خود آلت تناسلی مردانه به فرد متقاضی پیوند زده شده بود، اما طی روندی که در سال 2018 در جانز هاپکینز صورت گرفت، علاوه بر آلت تناسلی مردانه، کیسه بیضه و بخشی از دیواره شکم نیز به فرد متقاضی پیوند زده شد؛ این روند پیچیده را آلوپیوند کامپوزیت واسکولاریزه (VCA) (به معنای پیوند بافت دارای خونرسانی که از بدن فرد دیگری صورت می‌گیرد) نامیده‌اند که گاهی به آن آلوپیوند بافت کامپوزیت (CTA) نیز گفته می‌شود.

چترواژه VCA/CTA به پیوندهایی اطلاق می‌گردد که از بافت‌های مختلفی (نظیر پوست، عضله، استخوان، عصب، و عروق خونی) تشکیل شده و به عنوان یک ساختار واحد از بدن فرد اهداکننده برداشته شده و به فرد گیرنده پیوند زده می‌شود.

🔻در حقیقت VCA (یا CTA) پیوند یک اندام کامل است، و از ضوابطی به شرح زیر پیروی می‌کند:

▪️نیاز به خونرسانی دارد، بنابراین طی عمل جراحی باید اتصال عروق خونی صورت گیرد
▪️بیش از یک بافت را دربرگرفته است
▪️از بدن انسان اهداکننده برداشته شده و به صورت ساختاری واحد ریکاوری می‌شود
▪️به عنوان ساختاری واحد به بدن فرد گیرنده پیوند زده می‌شود
▪️به کمترین صورت ممکن دست‌کاری شده است

روندهای CTA انسانی متعددی تاکنون انجام گرفته است، که از آن جمله می‌توان به پیوند دست، بازو، صورت، زانو، و پیوند آلت تناسلی مردانه که اخیرا صورت گرفته اشاره نمود.

🔳پروسه انتخاب فرد اهداکننده/گیرنده

پروسه جراحی پیوند یک ارگان، پروسه سریع و آسانی نیست. این پروسه با جستجو برای یافتن اهداکننده‌ای آغاز می‌شود (که اغلب فردی فوت شده است) که با فرد گیرنده تطابق داشته باشد، سپس لازم است از اعضای خانواده فرد اهداکننده اجازه چنین پیوندی اخذ گردد.

پیدا کردن اهداکننده‌ای زیست‌پذیر برای پیوند آلت تناسلی مردانه بسیار چالش برانگیز است. وقتی فردی [پیش از فوت] فرم اهدای عضو را پر نموده و به عنوان فرد اهداکننده تمام بافت‌های بدن ثبت‌نام می‌کند، آلت تناسلی مردانه و کیسه بیضه در لیست اعضای قابل اهدا نوشته نشده است. معنایش این است که اگر فرد اهداکننده‌ای مناسب اهدای پیوند تشخیص داده شود، خانواده وی باید تصمیم‌گیرنده باشند. این تصمیم سخت برعهده اعضای خانواده فرد اهداکننده گذاشته می‌شود، و آنها هستند که باید بسنجند که آیا این واقعاً چیزی است که فرد اهداکننده خواستار آن بوده یا این‌که خیر.

🔻فرد اهداکننده باید از جنبه‌های مختلفی، از جمله دسته‌هایی که در ادامه ذکر گردیده با فرد گیرنده پیوند تطابق داشته باشد:

▪️تون پوست
▪️رنگ پوست
▪️جنسیت
▪️قومیت
▪️نژاد
▪️سایز آلت تناسلی مردانه

موقعی که فرد اهداکننده مناسب پیدا شد – که این کار به کمک سیستم کامپیوتری تطبیق‌دهنده اهداکننده عضو صورت می‌گیرد – برنامه‌ریزی‌های لازم برای انجام عمل جراحی انجام می‌پذیرد. به فردی که منتظر دریافت آلت تناسلی مردانه اهدایی است فوراً اطلاع داده می‌شود که خود را برای انجام جراحی آماده کند.

💠انواع اهداکننده‌ها

اهداکننده معمولاً فردی است که در شرف فوت بوده و خانواده‌اش با اهدای عضو او موافقت کرده‌اند. پژوهشگران، آلت تناسلی مردانه خرگوش را به صورت مصنوعی در آزمایشگاه رشد داده و باموفقیت پیوند زده‌اند، و بدین‌ترتیب تکنیک‌هایی را پدید آورده‌اند که ممکن است در آینده روی ارگان‌های انسانی نیز قابل اجرا باشد.

🔳پیش از جراحی

پیش از این‌که فردی تحت روند جراحی پیوند آلت تناسلی مردانه قرار گیرد، پروسه غربالگری بسیار دقیقی از او به عمل می‌آید. طی این پروسه از فرد متقاضی آزمایش خون گرفته می‌شود و ارزیابی‌های دقیق و عمیق روانشناسی از او به عمل می‌آید. همچنین فرد متقاضی تحت عکس‌برداری پزشکی گسترده‌ای قرار می‌گیرد تا پیش از عمل آناتومی بدن وی (از جمله وضعیت عروق خونی و عصب‌هایش) مورد ارزیابی قرار گیرد.

🔻تست‌های آزمایشگاهی مربوط به پیش از عمل عبارت‌اند از:

▪️شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC)
▪️پنل متابولیک
▪️ارزیابی فاکتورهای انعقاد خون
▪️آزمون عملکرد کبد
▪️الکترولیت‌ها
▪️تعیین گروه خونی
▪️بیماری‌های عفونی (از قبیل ویروس اچ‌آی‌وی، ویروس اپشتین–بار، سیتومگالوویروس، ویروس هرپس سیمپلکس، سیفلیس و …).
▪️عکس‌برداری (سی‌تی‌اسکن، الکتروکاردیوگراف، آزمون‌های عملکرد ریه، رادیوگرافی، و …)

🔻علاوه بر موارد فوق، لازم است فرد متقاضی توسط متخصصانی که در ادامه ذکر گردیده است مورد مشاوره و معاینه قرار گیرد:

▪️ارولوژیست (متخصص کلیه و مجاری ادراری)
▪️روان‌پزشک
▪️چشم‌پزشک
▪️کاردیولوژیست (متخصص قلب)
▪️متخصص بیماری‌های عفونی
▪️دندان‌پزشک

🔳پروسه جراحی

تیم جراحی جانز هاپکینز متشکل از 9 جراح پلاستیک و 2 جراح ارولوژیست است. اسامی جراح‌هایی که عمل پیوند آلت تناسلی مردانه در بیمارستان جانز هاپکینز را انجام دادند عبارت است از: دبلیو.پی.اندرو لی، ریچارد ریدت، دیمن کونی، و جرالد برندچر. این جراح‌ها عضو تیمی بودند که اولین پیوند بازوی دوطرفه (یعنی پیوند هر دو بازو) را در سال 2012 در بیمارستان جانز هاپکینز انجام دادند.

روند پیوند آلت تناسلی مردانه بسیار پیچیده‌تر از بسیاری از دیگر انواع پیوندها است. جراح‌هایی که دست به انجام این عمل می‌زنند جراح‌های مجربی هستند که برای انجام روند جراحی تحت میکروسکوپ آموزش دیده‌اند، در زمینه پیوند پوست، عضله، ماهیچه و تاندون تمرین داشته، و طی این عمل شبکه گسترده‌ای از عروق خونی و عصب‌های بسیار کوچک را به‌هم متصل می‌کنند.

نکته جالب توجه این است که طی روند پیوند آلت تناسلی مردانه و کیسه بیضه، بیضه‌های فرد اهداکننده به بدن فرد گیرنده پیوند زده نمی‌شوند. چرا که طبق سخن متخصصان، بافت مولد اسپرم در بیضه‌های فرد اهداکننده احتمالاً سبب می‌شود که دستگاه تولیدمثلی فرد گیرنده ژنتیک اهداکننده را نیز با خود داشته باشد، و در این صورت فرد گیرنده پیوند می‌تواند فرد دیگری را باردار کند و پدر بیولوژیک بچه همان فرد اهداکننده خواهد بود. بنابراین برای جلوگیری از بروز مشکلات و پیچیدگی‌هایی که از لحاظ اخلاقی مطرح است، بیضه‌های فرد اهداکننده به بدن فرد گیرنده پیوند زده نمی‌شوند.

اخیراً کشف تازه‌ای در عرصه پیوند صورت گرفته است؛ به این صورت که از فرد اهداکننده نمونه مغز استخوان می‌گیرند و آن را (همراه با دوز پایین داروی سرکوب‌کننده سیستم ایمنی) به بدن فرد گیرنده تزریق می‌کنند تا واکنش سیستم ایمنی بدن فرد گیرنده را تعدیل کنند. این پروسه ریسک پَس‌ زدن ارگان جدیدی که به بدن فرد گیرنده پیوند زده می‌شود را کاهش می‌دهد. روند تزریق مغز استخوان (پیش از جراحی پیوند) برای نخستین‌بار توسط تیم متخصصان مرکز پزشکی جانز هاپکینز انجام پذیرفت.

💠عوارض

شایع‌ترین و جدی‌ترین عارضه جراحی پیوند آلت تناسلی مردانه (یا هر نوع پیوند دیگری) ریسک حمله کردن بدن به بافت اهداشده است، که اصطلاحا به آن «پس‌ زدن» پیوند می‌گویند. پس زدن پیوند نتیجه واکنش سیستم ایمنی بدن فرد گیرنده است که بافتی که به‌تازگی پیوند زده شده را به چشم یک مهاجم بیگانه (بیشتر به چشم ویروس) می‌نگرد. فرد گیرنده برای مقابله با ریسک پس زدن پیوند (حتی اگر تزریق مغز استخوان اهدایی را انجام داده باشد)، باید داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن را مصرف کند. این داروها فرد گیرنده را در معرض خطر بالای ابتلا به عفونت قرار می‌دهند، چرا که سیستم ایمنی بدن وی را سرکوب می‌کنند.

🔳پس از جراحی

دوره طبیعی ریکاوری پس از جراحی پیوند آلت تناسلی مردانه از چندین هفته تا شش ماه یا حتی بیشتر به طول می‌انجامد. با این حال طبق گفته مرکز پزشکی جانز هاپکینز، افراد گیرنده پیوند حتی بعد از دوران ریکاوری نیز همچنان تا آخر عمر با تیم پیوند در ارتباط خواهند بود. روند فالوآپ (پیگیری) به شرح زیر صورت می‌گیرد:

▪️آزمایش خون
▪️غربالگری برای تشخیص علائم پس زدن احتمالی
▪️آزمایش‌های جریان ادرار
▪️آزمایش شاخص میزان سختی آلت در حالت نعوظ
▪️پرسشنامه‌هایی جهت ارزیابی عملکرد GU (دستگاه تناسلی-ادراری، شامل ارگان‌های تولیدمثلی و دستگاه ادراری)

💠پیش‌آگهی

اهداف متعددی برای پیوند آلت تناسلی مردانه مطرح است که به عنوان بخشی از پیش‌آگهی موفق مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. این اهداف عبارت‌اند از:

▪️ادرار کردن به صورت نرمال
▪️بازگشت عملکرد جنسی
▪️بازگشت احساس کمال در فرد گیرنده
▪️ظاهر و عملکرد طبیعی آلت تناسلی مردانه (شامل توانایی نعوظ آلت، یا سازگاری با پینایل ایمپلنت، توانایی برقراری رابطه جنسی دخول).

با توجه به تعداد محدود جراحی‌های پیوند آلت تناسلی مردانه که تا به حال صورت گرفته است، هنوز هیچگونه آماری درمورد پیش‌آگهی این روند در دست نیست. با این حال روند پیوند آلت تناسلی مردانه‌ای که در سال 2018 در جانز هاپکینز انجام پذیرفت، روندی موفقیت‌آمیز تلقی گردید. طبق گفته مرکز پزشکی Penn State Hershey، «حدودا 18 ماه بعد از انجام عمل پیوند، فرد گیرنده توانست بدون مشکل ادرار کند، آلت تناسلی مردانه‌اش حسی طبیعی دارد، و «نزدیک به حد طبیعی» به نعوظ می‌رسد و توانایی تجربه ارگاسم را نیز دارد. وی در حال حاضر به کمک پاهای مصنوعی که به جای پاهای آمپوته (قطع) شده‌اش قرار گرفته است، مستقل زندگی می‌کند و به شغل تمام‌وقت خود در مدرسه می‌پردازد.»

🔳حمایت و سازگاری

موانع احساسی و روانشناختی دریافت پیوند آلت تناسلی مردانه از سایر جراحی‌های پیوند اعضا چشمگیرتر است. در حال حاضر روند پیوند آلت تناسلی مردانه روندی آزمایشی و تجربی محسوب می‌شود. ریسک از بین رفتن و پس زدن آلوگرافت نیز قابل ملاحظه است. افرادی که کاندیدای دریافت پیوند هستند، حتماً باید (با انجام تست‌های روانشناسی) نشان دهند که توانایی کنار آمدن با چنین ریسک‌هایی را دارند. علاوه بر این موضوع، مواردی بوده که افراد گیرنده پیوند بعد از عمل نتوانسته‌اند سازگاری پیدا کنند و پیوند اهدایی را از آن خود بدانند.

با توجه به این مسائل و همینطور مسائل روانی-اجتماعی دیگری که به پیوند آلت تناسلی مردانه مرتبط است، فردی که چنین پیوندی را دریافت می‌کند باید با رویی گشاده ارزیابی‌های مداومی که از سلامت روان او به عمل می‌آید را پشت سر بگذارد و از جانب متخصصان، و همینطور اعضای خانواده و/یا دوستان خود حمایت شود. متخصصان توصیه می‌کنند که فرد گیرنده پیوند طی ماه نخست بعد از عمل به صورت روزانه، طی چهار ماه بعدی بصورت دوبار در هفته، و بعد از آن بصورت ماهی یک‌بار (یا هرموقع که خود فرد گیرنده بخواهد) از حمایت روانشناختی برخوردار گردد. شریک عاطفی یا همسر فرد گیرنده پیوند نیز باید از مشاوره تخصصی برخوردار گردیده، و قویاً توصیه می‌شود که در گروه‌های حامی همتایان مشارکت نماید.

🔻مطالب مرتبط:

🔹حقایقی در خصوص پیوند آلت تناسلی مردانه، چاپ سه‌بعدی آلت تناسلی مردانه، و آلت تناسلی مردانه رشد یافته در آزمایشگاه ویژه مردان ترنس (FTM)
https://helptranscenter.org/2018/04/30/296/

🔹مطالعه جدید در زمینه پیوند آلت تناسلی مردانه در مردان ترنس (FTM)
https://helptranscenter.org/2019/02/07/616/

مترجم: سعید.ش
🌐منبع: هلپ ترنس سنتر – شبکه اطلاع رسانی ترنسجندر و تغییرجنس
https://helptranscenter.org
مرجع:
https://www.verywellhealth.com

Copyright © 2020 سعید.ش https://helptranscenter.org هلپ ترنس سنتر – شبکه اطلاع رسانی ترنسجندر و تغییرجنس All Rights Reserved